WADA
WADA یا World Anti-Doping Agency همان سازمان یا آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ است. این سازمان توسط کمیته بین المللی المپیک (IOC) به منظور ترویج ، هماهنگی و نظارت بر مبارزه با دوپینگ در ورزش تشکیل شده است. از اصلی ترین فعالیت های WADA می توان به تحقیقات علمی، آموزش، توسعه ظرفیت های مبارزه با دوپینگ و نظارت بر قوانین جهانی ضد دوپینگ اشاره کرد. که مفاد آن توسط کنوانسیون بین المللی یونسکو علیه دوپینگ در ورزش به اجرا در می آید. اهداف WADA با کنوانسیون مبارزه با دوپینگ شورای اروپا (شورای اروپا یا CoE سازمانی بین المللی است که در پی جنگ جهانی دوم برای حمایت از حقوق بشر ، دموکراسی و حاکمیت قانون در اروپا تأسیس شد) و سازمان مبارزه با دوپینگ ایالات متحده آمریکا هم جهت و همسو می باشند.
آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ در 10 نوامبر سال 1999 میلادی راه اندازی شد. این کمیته در لوزان سوئیس از طریق یک ابتکار جمعی و به رهبری کمیته بین المللی المپیک پس از «بیانیه لوزان» شروع به کار کرد. تا سال 2002 دفتر مرکزی این سازمان در لوزان سوئیس قرار داشت. از سال 2002، دفتر مرکزی این سازمان به مونترال در استان کبک (Quebec) کانادا تغییر مکان داد. پس از آن، دفتر لوزان به دفتر منطقه ای اروپا تبدیل شد. همچنین دفاتر منطقه ای این سازمان در آفریقا، آسیا، اقیانوسیه و آمریکای لاتین نیز تاسیس شدند. Witold Banka از سال 2020 به عنوان رییس این سازمان برگزیده شد.
سازماندهی و انتخاب ریاست WADA
بالاترین مقام تصمیم گیری در WADA در اختیار یک هیئت 38 نفری است. اعضای این هیئت به طور مساوی از نمایندگان کمیته بین المللی المپیک و نمایندگان دولت های ملی تشکیل شده است. این هیئت 38 نفره رئیس سازمان را منصوب می کنند. بیشتر کار های روزانه و مدیریتی بر عهده کمیته اجرایی 12 نفره است. اعضای آن نیز به طور مساوی از بین نمایندگان کمیته بین المللی المپیک و نمایندگان دولت های ملی انتخاب شده اند.
WADA یک سازمان بین المللی است. WADA وظیفه خود را در کشور های مختلف به سازمان های ضد دوپینگ منطقه ای (RADO) و ملی (NADO) محول کرده است. WADA به آن ها دستور می دهد که از قوانین جهانی مبارزه با دوپینگ پیروی کنند. WADA حدود 30 آزمایشگاه را برای انجام تجزیه و تحلیل علمی مورد نیاز برای کنترل دوپینگ معتبر می داند.
قوانین جهانی مبارزه با دوپینگ
قوانین جهانی مبارزه با دوپینگ اسنادی هستند که هدف آن ها هماهنگی مقررات مبارزه با دوپینگ در همه ورزش ها و کشورها است. به طور کلی این قوانین لیستی از مواد و روش های ممنوعه هستند. که ورزشکاران مجاز به استفاده از آن ها نیستند. در سال 2004 و برای اولین بار قوانین جهانی مبارزه با دوپینگ اجرا شد. این قوانین توسط سازمان های ورزشی قبل از بازی های المپیک آتن در یونان به اجرا درآمدند.
در نوامبر سال 2007 میلادی، بیش از 600 سازمان ورزشی به اتفاق آرا قوانین اصلاح شده را تصویب کردند. این اتفاق در سومین کنفرانس جهانی دوپینگ در ورزش شکل گرفت. که از 1 ژانویه 2009 اجرایی شد. فدراسیون های بین المللی ورزشی، سازمان های ملی مبارزه با دوپینگ، کمیته بین المللی المپیک، کمیته بین المللی پارالمپیک و تعدادی از لیگ های حرفه ای در کشورهای مختلف جهان از جمله سازمان های ورزشی بودند که این قوانین را به تصویب رساندند.
در سال 2013، اصلاحات بیشتری در این قوانین تصویب شد که مجازات اولین تخلف را در مواردی که دوپینگ عمدی انجام شده بود را دو برابر کرد. اما مجازات های ملایم تری را برای نقض قوانین ناخواسته یا همکاری ورزشکاران با آژانس های مبارزه با دوپینگ فراهم کرد. قوانین به روز شده از تاریخ 1 ژانویه 2015 به اجرا درآمد.
روند بررسی قوانین مبارزه با دوپینگ 2021
در 16 نوامبر 2017 ، هیئت بنیاد WADA یا همان هیئت 38 نفره روند بررسی قوانین مبارزه با دوپینگ 2021 را آغاز کردند. این روند شامل بررسی همزمان استانداردهای بین المللی بود. در این مدت، ذینفعان فرصت های متعددی برای مشارکت و ارائه توصیه هایی در مورد چگونگی تقویت بیشتر برنامه جهانی مبارزه با دوپینگ داشتند. به دنبال روند بازبینی، از ذینفعان دعوت شد تا در جریان پنجمین کنفرانس جهانی آژانس مبارزه با دوپینگ شرکت کنند. این کنفرانس در Katowice لهستان برگزار شد. ذینفعان اجازه داشتند قبل از تصویب قوانین و مجموعه کامل استانداردهای پیشنهادی، مداخله علنی انجام دهند. فرصتی که بیش از 70 سازمان ذینفع از آن استفاده کردند. این قوانین به ترتیب توسط هیئت بنیاد و کمیته اجرایی WADA به تصویب رسیدند.
قوانین جهانی مبارزه با دوپینگ 2021، از اول ژانویه سال 2021 میلادی به اجرا در آمده است.